مصطفى النوراني الاردبيلي

62

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

شاهى العرب » مىنامند . درختچه‌اى است كه برگهاى آن به طور كلى در قسمت پايين ساقه متناوب ولى در قسمت بالاى شاخه‌ها متقابل است . برگها ضخيم ، صاف ، بدون كرك ، نوك‌تيز و بزرگ به طول حدود 10 سانتىمتر و عرض حدود 5 سانتىمتر است . اين گياه كه بومى عربستان و مناطق حاره آفريقا مىباشد به ساير مناطق حاره نيز وارد شده و در هند در مناطق بمبئى و سيلان و ميسور با موفقيت كاشته مىشود و تقريبا بومى شده است . تركيبات شيميايى : در برگها ، آلكالوئيد عمده به نامهاى دى ، نور ، ايزوافدرين كه سابقا كاتين ناميده مىشد . آلكالوئيد كاتىنين و در آخر كاتيدين يافت مىشود . خواص - كاربرد : دم كرده برگهاى آن كمى شيرين و معطّر و قابض است و براى تسكين سرفه ، آسم و ساير ناراحتيهاى سينه‌اى خورده مىشود . « 1 » شاهسبرم رومى مشخصات : در كتب طبّ سنّتى با نامهاى اسطوخودوس و شاهسبرم رومى و آنس الارواح و محك الارواح آمده است . در بازار مكه با نام « ضرم » گفته مىشود . گياهى است چند ساله به‌شكل بوته كوچك به بلندى نيم قد خيلى پرشاخه ، ساقه‌هاى آن 4 گوشه ، برگهاى آن دراز ، متقابل و پوشيده از كرك سفيد پنبه‌اى ، گلهاى آن كه در بهار ظاهر مىشوند به رنگ بنفش به‌صورت سنبله است .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 341 .